|
|
FOTOSENTEZ
|
Fotosentezin
sonuçları |
Milimetrenin binde biri büyüklükte yani
ancak elektron mikroskobuyla görülebilecek
kadar küçük olan kloroplastlar sayesinde gerçekleştirilen
fotosentezin sonuçları, yeryüzünde yaşayan
tüm canlılar için çok önemlidir.Canlılar havadaki
karbondioksitin ve havanın ısısının sürekli
olarak artmasına neden olurlar.56 Her yıl
insanların, hayvanların ve toprakta bulunan
mikroorganizmaların yaptıkları solunum sonucunda
yaklaşık 92 milyar ton ve bitkilerin solunumları
sırasında da yaklaşık 37 milyar ton karbondioksit
atmosfere karışır. Ayrıca fabrikalarda ve
evlerde kaloriferler ya da soba kullanılarak
tüketilen yakıtlar ile taşıtlarda kullanılan
yakıtlardan atmosfere verilen karbondioksit
miktarı da en az 18 milyar tonu bulmaktadır.
Buna göre karalardaki karbondioksit dolaşımı
sırasında atmosfere bir yılda toplam olarak
yaklaşık 147 milyar ton karbondioksit verilmiş
olur. Bu da bize doğadaki karbondioksit içeriğinin
sürekli olarak artmakta olduğunu gösterir.
Bu artış dengelenmediği takdirde ekolojik
dengelerde bozulma meydana gelebilir. Örneğin
atmosferdeki oksijen çok azalabilir, yeryüzünün
ısısı artabilir, bunun sonucunda da buzullarda
erime meydana gelebilir. Bundan dolayı da
bazı bölgeler sular altında kalırken, diğer
bölgelerde çölleşmeler meydana gelebilir.
Bütün bunların bir sonucu olarak da yeryüzündeki
canlıların yaşamı tehlikeye girebilir. Oysa
durum böyle olmaz. Çünkü bitkilerin gerçekleştirdiği
fotosentez işlemiyle oksijen sürekli olarak
yeniden üretilir ve denge korunur. Yeryüzünün
ısısı da sürekli değişmez. Çünkü yeşil bitkiler
ısı dengesini de sağlarlar. Bir yıl içinde
yeşil bitkiler tarafından temizleme amacıyla
atmosferden alınan karbondioksit miktarı 129
milyar tonu bulur ki bu son derece önemli
bir rakamdır.
Atmosfere verilen karbondioksit miktarının
da yaklaşık 147 milyar ton olduğunu söylemiştik.
Karalardaki karbondioksit-oksijen dolaşımında
görülen 18 milyar tonluk bu açık, okyanuslarda
görülen farklı değerlerdeki karbondioksit-oksijen
dolaşımıyla bir ölçüde azaltılabilmektedir.1
Yeryüzündeki canlı yaşamı için son derece
hayati olan bu dengelerin devamlılığını sağlayan,
bitkilerin yaptığı fotosentez işlemidir. Bitkiler
fotosentez sayesinde atmosferdeki karbondioksidi
ve ısıyı alarak besin üretirler, oksijen açığa
çıkarırlar ve dengeyi sağlarlar. Atmosferdeki
oksijen miktarının korunması için de başka
bir doğal kaynak yoktur. Bu yüzden tüm canlı
sistemlerdeki dengelerin korunması için bitkilerin
varlığı şarttır. |
Bitkilerdeki besinler fotosentez sonucu oluşur |
|
Bu mükemmel sentezin hayati önem taşıyan bir
diğer ürünü de canlıların besin kaynaklarıdır.
Fotosentez sonucunda ortaya çıkan bu besin
kaynakları "karbonhidratlar" olarak
adlandırılır. Glukoz, nişasta, selüloz ve
sakkaroz karbonhidratların en bilinenleri
ve en hayati olanlarıdır. Fotosentez sonucunda
üretilen bu maddeler hem bitkilerin kendileri,
hem de diğer canlılar için çok önemlidir.
Gerek hayvanlar gerekse insanlar, bitkilerin
üretmiş olduğu bu besinleri tüketerek hayatlarını
sürdürebilecek enerjiyi elde ederler. Hayvansal
besinler de ancak bitkilerden elde edilen
ürünler sayesinde var olabilmektedir.
|
|
| NOTLAR: |
 1.
Bilim ve Teknik Dergisi, Eylül 1991, s.38
|
|
|
|
|
