|
|
FOTOSENTEZ
|
Sır dolu bir fabrika:Kloroplast |
Kloroplastta fotosentezi gerçekleştirmek üzere
hazırlanmış thylakoidler, iç zar ve dış zar,
stromalar, enzimler, ribozom, RNA ve DNA gibi
oluşumlar vardır. Bu oluşumlar hem yapısal
hem de işlevsel olarak birbirlerine bağlıdırlar
ve her birinin kendi bünyesinde gerçekleştirdiği
son derece önemli işlemler vardır. Örneğin
kloroplastın dış zarı, kloroplasta madde giriş-çıkışını
kontrol eder. İç zar sistemi ise "thylakoid"
olarak adlandırılan yapıları içermektedir.
Disklere benzeyen thylakoid bölümünde pigment
(klorofil) molekülleri ve fotosentez için
gerekli olan bazı enzimler yer alır. Thylakoidler
"grana" adı verilen kümeler meydana
getirerek, güneş ışığının en fazla miktarda
emilmesini sağlarlar. Bu da bitkinin daha
fazla ışık alması ve daha fazla fotosentez
yapabilmesi demektir.
Bunlardan başka kloroplastlarda "stroma"
adı verilen ve içinde DNA, RNA ve fotosentez
için gerekli olan enzimleri barındıran bir
de sıvı bulunur. Kloroplastlar sahip oldukları
bu DNA ve ribozomlarla hem kendilerini çoğaltırlar,
hem de bazı proteinlerin üretimini gerçekleştirirler.1Fotosentezdeki
başka bir önemli nokta da bütün bu işlemlerin
çok kısa, hatta gözlemlenemeyecek kadar kısa
bir süre içinde gerçekleşmesidir. Kloroplastların
içinde bulunan binlerce "klorofil"in
aynı anda ışığa tepki vermesi, saniyenin binde
biri gibi inanılmayacak kadar kısa bir sürede
gerçekleşir.
Bilim adamları kloroplastların içinde gerçekleşen
fotosentez olayını uzun bir kimyasal reaksiyon
zinciri olarak tanımlarlarken, işte bu hız
nedeniyle fotosentez zincirinin bazı halkalarında
neler olduğunu anlayamamakta ve olanları hayranlıkla
izlemektedirler. Anlaşılabilen en net nokta,
fotosentezin iki aşamada meydana geldiğidir.
Bu aşamalar "aydınlık evre" ve "karanlık
evre" olarak adlandırılır. |
| |
Yeşil
bitkilerde fotosentez işlemini yapan, bitki
hücrelerinde bulunan kloroplast adı verilen
organellerdir. Yukarıda büyütülmüş resmi
görülen kloroplast, gerçekte milimetrenin
binde biri kadar bir büyüklüğe sahiptir.
İçinde fotosentez işlemini yürüten pek çok
yardımcı organel vardır. Çok aşamalı olarak
gerçekleşen ve bazı aşamaları henüz çözülememiş
olan fotosentez işlemi bu mikroskobik fabrikalarda
büyük bir hızda gerçekleşmektedir.
|
| |
| NOTLAR: |
 1.
D.C.Heath and Company, Biological Science,
A molecular Approach, Toronto, s.161 |
|
|
|
|
