| |
|
|
POLENLERDEN TOHUMA DOĞRU
|
Polenler
Mükemmel ambalajlanmış genler |
Polenler ilk olarak çiçeklerin erkek üreme
organlarında üretilirler ve oradan da çiçeğin
dış bölümüne doğru ilerlerler. Buraya ulaştıktan
sonra da olgunlaşmaya başlarlar ve sonraki
nesil için döllenmeye hazır hale gelirler.
Bu polenin hayatındaki ilk aşamadır. Öncelikle
polenin yapısına biraz göz atalım. Polen,
gözle görülemeyecek kadar küçük bir mikroorganizmadır
(kayın ağacının poleni 2, kabağın poleni ise
200 mikron büyüklüğündedir) (1 mikron=1/1000mm).
İçinde büyük gövdeli bir hücre (vejetatif
hücre) ile iki sperm hücresi (generatif hücre)
bulunur. Polen bir tür kutuya benzetilebilir.
Polenin içinde bitkinin üreme hücreleri vardır.
Bu hücrelerin çoğu dış etkenlerden zarar görmeden
canlılıklarını koruyabilmeleri için çok iyi
bir şekilde saklanmaları gerekir. Bu yüzden
kutunun yapısı son derece sağlamdır. Kutunun
etrafı sporoderm" diye adlandırılan bir
kabuk tarafından sarılmıştır. Bu kabuğun dış
kısmında bulunan ve "ekzin" olarak
adlandırılan tabaka, organik alemin bilinen
en dayanıklı maddesidir ve kimyasal yapısı
henüz tam olarak aydınlatılamamıştır.1
Bu madde genel olarak asitlerin ve enzimlerin
yol açtığı bozulmalara karşı çok dirençlidir.
Ayrıca yüksek sıcaklık ve basınçtan da etkilenmez. |
| |
|
| |
|
|
Dış görünüş olarak hepsi birbirinden
farklı olan polenler,içlerinde bitkilerin
değerli üreme hücrelerinin saklandığı,
son derece sağlam, milimetrenin binde
biri büyüklüğündeki kutulardır.
|
|
|
Görüldüğü gibi, bitkilerin devamlılığı için
varlıkları zorunlu olan polenlerin korunmaları
için çok detaylı tedbirler alınmıştır; polenler
adeta özel olarak ambalajlanmışlardır. Bu
sayede polenler hangi metodla taşınırlarsa
taşınsınlar, ana gövdelerinden kilometrelerce
uzaklıkta dahi canlılıklarını sürdürebilirler.
Polenlerin çok dayanıklı bir maddeyle kaplanmış
olmalarının yanı sıra sayıca çok olmaları
da o bitkinin çoğalmasını garanti altına almış
olur. Polendeki bu detaylı yapıda da görüldüğü
gibi Allah yarattığı her şeyde bize benzersiz
sanatını gösterir ve bunların üzerinde düşünmemizi
ister.
Buna Kuran'daki pek çok ayette dikkat çekilmiştir:
Yeryüzünde birbirine yakın komşu kıtalar
vardır; üzüm bağları, ekinler, çatallı ve
çatalsız hurmalıklar da vardır ki, bunlar
aynı su ile sulanır; ama ürünlerinde (ki verimde
ve lezzette) bazısını bazısına üstün kılıyoruz.
Şüphesiz, bunlarda aklını kullanan bir topluluk
için gerçekten ayetler vardır. (Rad Suresi,
4)
Polenlerin, dölleyecekleri çiçeklere ulaşabilmeleri
için genellikle iki farklı yol vardır: Döllenme
işleminin ilk aşaması olan taşınma işlemi,
polenlerin bir arının, bir kelebeğin ya da
herhangi bir böceğin vücuduna yapışıp kendilerini
taşıttırmaları veya rüzgarın akışına uygun
olarak yol almaları şeklinde gerçekleşir.
|
|
| NOTLAR: |
 1.
Bilim ve Teknik Dergisi, Mayıs 1995, s. 74 |
|
|
|
