| |
|
|
SU ALTI BİTKİLERİNDE POLENLEME
|
Halodule |
Etkileyici polenlenme stratejisine sahip bir
başka su bitkisi de Fiji Adalarının kumlu
kıyılarında yetişen Halodule'dir. Bu bitkinin
polen taşıyıcıları uzun yüzücü iplikler biçimindedir
ve suyun içinden yüzeye salınırlar. Bu tasarım
Halodule'ye Valisneria'dan bile çok daha fazla
isabet sağlama imkanı verir. Ayrıca bu ipliklerin
yapısında son derece özel karbonhidrat ve
protein tabakaları vardır. Bu özel yapı da
Halodulelerin yapışkanlık özelliği taşımalarını
sağlamıştır. İplikler su yüzeyinde birbirine
yapışarak uzun sallar oluştururlar. Bitkiye
ait bu tip milyonlarca arama aracı, gel-git
dalgalarını kullanarak dişi bitkilerin bulunduğu
sığ sulara doğru yol alırlar. Bu arama araçlarının
birbiriyle çarpışmasıyla döllenme işlemi kolaylıkla
başarılmış olur. 1 |
| |
Halodule gel-git dalgalarını kullanarak,uzun
ve yapışkan yüzücü iplikleri sayesinde
polenlerini dişi bitkilere göndermede
hep başarılı olur.
|
|
Thalassia |
Buraya kadar polenleri su yüzeyinde taşınan
bitkilerden bahsettik. Bu durumda polenlerin
hareketi iki boyutludur. Bazı bitkilerde ise
üreme sistemi üç boyutlu olarak işler. Üçüncü
boyut su yüzeyinin altıdır. Su altındaki polenleşme
stratejileri, su yüzeyinde gerçekleştirilenlerden
daha zordur. Çünkü üç boyutlu polenleşmede,
polenlerin hareketlerindeki ufak bir değişiklik
dahi sonucu daha fazla etkiler. Bu nedenle
bir polenin, su içinde iken dişi organı yakalaması,
yüzeydeyken yakalamasından çok daha zordur.
Buna karşın,Karaib Adalarından St. Croix'da
yetişen "Thalassia" bitkisi yaşamını
her zaman su altında sürdürür. Çünkü Thalassia,
bu zor gözüken döllenme koşullarını kolaylaştıracak
bir polenleşme stratejisine sahip olarak yaratılmıştır.
Thalassia, yuvarlak polenlerini uzun yapışkanlı
iplikler içine gömülü durumda su altına salar.
Su altında yüzen ve dalgalar tarafından yönlendirilen
bu iplikler, dişi çiçeklerin üreme organlarına
takılarak çoğalmayı sağlar.2 |
| |
Thalassia bitkisi diğer su bitkilerinden
farklı olarak tüm yaşamını suyun altında
geçirir. Buna rağmen o da polenlerini
su yoluyla dişi bitkiye ulaştırır. Thalassia'nın
da yandaki şekilde de görüldüğü gibi
yapışkanlı iplikleri vardır. Thalassia'nın
özel yapısı su altında yaşaması için
tasarlanmıştır.
|
|
Thalassia ve Halodule'nin polenlerini iplikçik paketleri
şeklinde yollamalarıyla arama araçlarının taradığı
yol daha da büyütülmüş olur. Hiç şüphesiz ki bu akıl
dolu tasarım, hem su bitkilerini hem de onların suda
polenleşme stratejilerini yaratan ve her türlü yaratmadan
haberdar olan Allah'ın eseridir. |
| NOTLAR: |
 1.
Scientific American, October 1993, s.70 |
| 2.
Scientific American, October 1993, s.71 |
|
|
|
