|
|
KÖKLER
|
Köklerin topraktan iyonları almaları |
Bitki kökünde yer alan hücreler, hücre içindeki
reaksiyonlarda kullanmak için topraktaki belli
iyonları seçerler. Bu son derece önemli bir
işlemdir. Çünkü bitki hücreleri, kendi içlerindeki
iyonların yoğunluğu, topraktaki iyonların
yoğunluğundan 1000 kez daha fazla olmasına
rağmen bu iyonları hücre içine kolaylıkla
alabilirler.1
Normal şartlar altında yüksek yoğunluktaki
bir bölgeden, yoğunluğu daha az olan bölgeye
doğru madde akışı gerçekleşir. Fakat görüldüğü
gibi bitki köklerinin topraktan iyon temininde
bunun tam tersi meydana gelmektedir. İşte
bu nedenle bu işlem için yüksek miktarda enerjiye
ihtiyaç vardır.
İyonların hücre zarından geçişinde iki faktör
etkili olmaktadır. Zarın iyon geçirgenliği
ve zarın iki tarafındaki iyonların yoğunluk
farkı. |
| |
Resimdeki minerallerin önümüze konulduğunu
ve bunların içinden vücudumuz için gerekli
olanlarını seçmemizin istendiğini düşünelim.
Bu konuda eğitim almamış bir kişinin
böyle bir işlemi yapabilmesi mümkün
değildir. Oysa bitkiler milyonlarca
yıldır, toprakta bulunan çeşitli elementlerin
içinden sadece kendilerine gerekli olanlarını
seçer ve kullanırlar. Bir insan için
imkansız olan bu işlemi bitkilere yaptıran
akıl elbette ki onları yaratan Allah'a
aittir.
|
|
|
Bu iki faktörü sorular sorarak inceleyelim.
Bir bitkinin topraktaki elementlerin içinden
kendisine "gerekli olanları seçmesi"
ne anlama gelmektedir? Öncelikle buradaki
"gerekli" kavramını ele alalım.
Bu "gereklilik" için kök hücresinin
bitkinin tamamındaki elementleri teker teker
tanıması şarttır. Tanıdığı bu elementlerin
de bitkinin her yerindeki eksikliğini tespit
etmesi ve ihtiyaç olarak belirlemesi gerekmektedir.
Yine soru soralım. Bir element nasıl tanınır?
Eğer toprakta saf halde bulunmuyorsa, yani
başka elementlerle bir arada bulunuyorsa,
diğerlerinden ayırt etmek için ne yapmak gerekir?
Bir kişinin önüne demir, kalsiyum, magnezyum,
fosfor gibi elementler karışık olarak koyulsa,
hangisinin ne olduğunu hiç yardım almadan
bulması mümkün müdür? Bu kişi elementleri
nasıl ayırt eder? Eğer bu konuda detaylı bir
eğitim almışsa ancak belli bir miktarını ayırt
edebilecektir. Geri kalanların ise ne olduklarını
bilmesine imkan yoktur. Peki bitkiler bu ayrımı
nasıl yapmaktadırlar?
Daha doğrusu bir bitkinin kendi kendine elementleri
tanıması, ayırt etmesi ve kendisine faydalı
olanları bulması mümkün müdür? Böyle bir işlemin
milyonlarca yıldır her seferinde, en doğru
şekilde gerçekleşmesi tesadüfen mümkün olur
mu? Herbirinin cevabı "imkansız"
olan bu sorular hakkında daha derin ve ayrıntılı
düşünebilmek için köklerin nasıl bir seçicilik
özelliğine sahip olduğunu ve bu sırada gerçekleşen
olayları inceleyelim.
|
|
| NOTLAR: |
 1.
Malcolm Wilkins, Plantwatching, New York,
Facts on File Publications, 1988, s.119
|
|
|
|
|
